door Mark Boumans
Egbert Beter is in de ochtend beland in de serre. De mooie, zonnige ruimte naast de woonkamer. Een ruimte die aanzet tot bespiegelingen en vergezichten. Zittend in zijn rookstoel denk Egbert aan de toekomst. De zon komt op, de mist trekt weg en de laatste dieren zoeken een veilig heen. Egbert verzit wat in zijn luie stoel en relaxed denkt hij aan de uitdagingen die komen voor de overheid. Een overheid die als gevolg van de crisis grote proporties aanneemt en de suggestie lijkt te wekken voor alle zorgen een oplossing te hebben. Een overheid die het risico daardoor in zich heeft meer ontevreden burgers te krijgen. Egbert realiseert zicht dat hij een bijdrage wil leveren om het tij te keren. Is het niet beter dat de overheid weer weet waartoe zij bestaat, denkt Egbert. Niet een overheid die zich zelf in stand houdt, omdat er nu eenmaal een overheid is. De overheid die weer op breed draagvlak kan rekenen onder burgers. Een overheid met een ongeschonden imago. Medewerkers die trots zijn op hun werk en dat uitdragen. Ambtenaar als geuzennaam.
Zo`n overheid wil Egbert graag voor werken. Hoe zou het zover kunnen komen? Het gaat om processen en mensen. Onkreukbare politici en moderne civil servants. Bestuurders en medewerkers die begrijpen dat de overheid geen bedrijf is dat produceert., maar taken van algemeen nut vervult. Zaken die door particulieren minder goed opgepakt kunnen worden. Deze medewerkers zijn dienstverlenend, maar ook recht door zee. Besluiten zijn helder en de uitvoering accountabel. Democratie is ook weer hoe het bedoeld is. Dat kan ook weer. Geen ellenlange participatieprocessen en inspraakprocedures. Een overheid die bestaat uit twee lagen: lokaal en nationaal. Sterke gemeenten met heldere taken en voldoende financiën om die adequaat uit te voeren. Een kleine overheid dus met een beperkt aantal taken, waar gekozen volksvertegenwoordigers keuzes maken en uitleggen. Medewerkers die zorgen voor een goede uitvoering en daarover verantwoording willen afleggen. De overheid die jonge mensen aantrekt en weet te binden. Gemeenten die er eer in hebben als beste werkgever bekend te staan en een goede bedrijfsvoering weten te combineren met moderne arbeidsvoorwaarden: koplopers. Leidinggevenden die in het bedrijfsleven uitleggen dat klanten zich soms ook meer willen voelen: betrokken. Niet langer bedrijfskundigen die overheden komen uitleggen dat paspoorten en beleidsplannen producten zijn en overheden klanten hebben. Een breed besef dat burgerschap een kernwaarde is. Een overheid die communicatie serieus neemt. Uitlegt wat zij doet en waarom. Het niet schuwt dilemma`s bespreekbaar te maken. Een overheid ook die wangedrag niet tolereert. Niet tussen burgers onderling en zeker niet tegen gezagsdragers en medewerkers. Kortom een overheid die zich laat samenvatten op een pagina en geen dikke handboeken nodig heeft om haar te doorgronden. Opeens schrikt Egbert wakker en valt het boek dat hij aan het lezen was open: Swiebertje. Vaak is het dragen van kennis van het verleden een stap in de goede richting om vraagstukken van de toekomst op te lossen. De oplossing voor de overheid ligt niet in meer weet Egbert. De oplossing ligt in een kleine overheid, die kleinschaligheid combineert met efficiënte vormen van bedrijfsvoering en waar mensen werken met gevoel voor de publieke zaak. Een overheid die een proces van herbezinning heeft doorgemaakt en waar mensen weer de stip op de horizon zien. Zichzelf klein durven te maken. Egbert weet dat het nu tijd is om aan de slag te gaan. Verandering komt immers niet vanzelf. Overigens ingewikkeld kan het niet zijn. De structuurdiscussie is misschien ingewikkeld, maar het tij zit mee. Burgers willen verandering. Allerlei andere zaken kunnen we nu al doen. Egbert gaat het zelf doen. U ook?