Weg met Calimero!
Chris Kalden
Waardering eis je niet, die verdien je.
Natuurlijk vind ik dat er een onderwaardering bestaat voor ambtenaren. Natuurlijk vind ik het vervelend als op basis van een incident algemene conclusies worden getrokken. Natuurlijk is de betekenis van ambtenaren voor het reilen en zeilen van ons land groter dan velen denken. Natuurlijk is het belangrijk om erkend te worden in je werk. Natuurlijk ……
Maar ik word ook een beetje moe van het gezeur over het gebrek aan erkenning in ambtenarenbladen en in de media. Om waardering vraag je niet, die krijg je van een ander, die verdien je. Ik vind dat een uitstekend beginsel om je ambtelijke inzet op te grondvesten.
Wellicht geldt ook hiervoor Paul Schnabel’s vaststelling in “De Sociale Staat van Nederland 2005” dat er in ons land sprake is van een merkwaardig verschijnsel. Er is een grote mate van individueel welbevinden én een groot collectief ongenoegen. “Ik ben tevreden over m’n huisarts, maar de gezondheidszorg deugt niet. Ik vind de juf van m’n kinderen een kei, maar het onderwijs deugt niet. Enzovoort”.
In die vaststelling zou ook een basis kunnen liggen om van het pessimisme rond de waardering van ambtenaren weg te geraken.
Het gaat erom dat je je werk goed doet. Goed niet alleen naar eigen maatstaven, maar vanuit het oogpunt van de burger en de politiek verantwoordelijken. Dienstbaar aan politiek en samenleving is in mijn ogen een uitstekend motto. Een goed vertrekpunt voor denken en handelen.
Waardering valt in drie delen uiteen te rafelen: collegiale waardering, politieke waardering en publieke waardering. Over het eerste gaan we geheel zelf. De onderlinge waardering en de waardering van leidinggevenden voor hun medewerkers geven we zelf inhoud in de vorm van kritische gesprekken over de kwaliteit van ons werk. Op dat punt is nog flink wat te verdienen, het kan immers veel beter. Daar is een aparte publicatie mee te vullen.
Ik heb zelden meegemaakt dat een bewindspersoon of bestuurder geen waardering heeft voor zijn/haar ambtenaren. De nauwe samenwerking leidt vrijwel altijd tot grote waardering voor de ambtelijke prestatie. Ik schrijf dat toe aan het inzicht in de complexe aard van de overheidsprocessen en het zicht op de betrokkenheid van ambtenaren en hun prestaties. Nabijheid zou wel eens een sleutelfactor kunnen zijn, want bij politici op grotere afstand is van waardering minder sprake. Hier geldt Schnabel’s vaststelling. Een makkelijke oplossing ken ik niet, maar bewindspersonen en bestuurders kunnen hier een verbindende rol spelen.
In verreweg de meeste gevallen is de publieke waardering de belangrijkste. Vrijwel alle contacten vanuit de overheid met publiek, bedrijven en burgers zijn immers ambtelijk. Het loont de moeite om veel energie te stoppen in ambtelijke deugden als benaderbaarheid, voorspelbaarheid en betrouwbaarheid. We moeten op basis van onze ontmoetingen met de samenleving aandringen op verbetering van beleid zodat vorm en inhoud beter aansluiten bij de politieke bedoelingen.
Als het ons lukt daarin uit te blinken, dan zit het wel goed.
Mijn boodschap is niet dat het vanzelf wel goed zal komen. We zullen hard moeten werken en dan is succes nog niet verzekerd. Maar ik meen dat onze energie beter kan worden gestoken in de kwaliteit van ons werk en in de relatie met de samenleving dan te miepen over gebrek aan erkenning.
Chris Kalden is directeur van Staatsbosbeheer
Oei