Bureau VOM | Voorstelronde nieuwe stagiaires | 19 februari 2024

Bureau VOM | Voorstelronde nieuwe stagiaires | 19 februari 2024


VOM verwelkomt twee nieuwe stagiairs! 

Afgelopen maand zijn er twee nieuwe stagiairs bij de VOM begonnen die ons bureau een half jaar zullen versterken. De stagiairs hebben er veel zin in en lichten in dit nieuwsbericht kort toe wie zij zijn, wat zij tijdens hun stage bij de VOM willen leren en waar zij aan mee zullen werken.

Hi, ik ben Tamar! Als antropoloog ben ik op dit moment erg geïnteresseerd in polarisering- en diversiteitsvraagstukken, zo ook de groeiende vertrouwenskloof tussen de overheid en de Nederlandse samenleving en diversiteit binnen de ambtenarij. Ruimte voor tegenspraak is in beide gevallen een cruciale factor en, in het kader van de huidige (inter)nationale politiek sfeer, zijn kwesties over ministerieel beleid ‘versus’ het ambtelijk geweten des te actueler. Bij de VOM wil ik daarom bijdragen aan de verbindende kracht van de Vereniging en tegelijkertijd een kritische en analytische blik werpen op het openbaar bestuur. 

Na drie jaar in Maastricht te hebben gewoond voor mijn Bachelor’s woon ik nu alweer drie jaar in Scheveningen, waar ik ook ben opgegroeid. Aan de University College Maastricht heb ik mij gericht op Peace and Conflict Studies, Social Anthropology, en Identity Studies. Tijdens mijn tussenjaar liep ik stage bij de Haagse mensenrechten-ngo Justice & Peace NL en vervolgens heb ik een MSc Visual Ethnography aan de Universiteit Leiden afgerond. Muziek speelt een grote rol in mijn leven, dus hierbij een album-aanrader: Dirty Computer van Janelle Monáe. Het komende half jaar houd ik me bezig met Platform O en de podcast Samenspel.

Hoi, Ik ben Simon! Ik kom oorspronkelijk uit Maastricht en ik woon inmiddels 5 jaar in Den Haag. Na mijn middelbare school heb ik een tijd in de VS gewoond bij een gastgezin in Minnesota, de mensen daar hadden vaak een andere opvatting en dat heeft mij politiek geïnteresseerd gemaakt. Ik studeer daarom International Relations and Organisations aan Universiteit Leiden. Mijn fascinatie voor de VS koester ik nog steeds, en mijn favoriete film is dan ook Top Gun!

Voor mij is een stage bij de VOM een kans om de overheid beter te leren kennen. Deze vereniging verhoudt zich tot veel verschillende instanties binnen de overheid en is daarom dé ideale plek voor een goede kennismaking! Tijdens mijn stageperiode die zal lopen tot begin augustus zal ik meewerken aan de Omoocs en aan de verkiezing Overheidsmanager van het jaar. 

 

 

Aankondiging Reuring!Café #117 | Grote opgaven!; ander repertoire? | 27 februari 2024

Aankondiging Reuring!Café #117 | Grote opgaven!; ander repertoire? | 27 februari 2024

De Vereniging voor OverheidsManagement (VOM) kondigt in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de 117e editie van Reuring!Café aan:

Grote opgaven!; ander repertoire?

De overheid staat voor grote opgaven, zeker in het fysieke domein. Meer verbindingen in heel Nederland; betere antwoorden voor mensen met mobiliteitsarmoede; ‘water en bodem sturend’; meer woningen; nieuwe oplossingen voor het milieu; meer investeren in onderhoud en instandhouding… We willen zoveel in dit kleine landje dat we dat binnen de bestaande ruimte niet kunnen waarmaken. Of het nu gaat om meer woningen, betere mobiliteit of duurzame energie, alles vraagt om ruimte en om geld. Deze zijn beide beperkt. Sterker nog, we weten inmiddels dat we niet overal meer kunnen bouwen, zoals bijvoorbeeld in de uiterwaarden. Hierdoor ontstaan er spanningen, daar is een nieuw repertoire voor nodig. Het risico is dat we zaken vooruitschuiven en geen beslissingen nemen of hooguit deelbeslissingen. Hoe beslechten wij conflicten zonder lange tijd stil te staan? Hoe hakken wij lastige knopen door en wanneer? Hoe brengen wij samenwerking op een hoger planniveau? Welke traditionele patronen moeten we doorbreken? Het nieuwe repertoire vraagt om meer samenwerking tussen overheden, maar ook met de marktpartijen. Zo kan er geleerd worden om om te gaan met onzekerheden, om het vermogen te leren en om het kunnen kiezen zonder dat het voelt als verliezen. In dit Reuring-debat, dat samen met het ministerie van IenW georganiseerd wordt, zal er worden gedebatteerd over wat die grote opgaven zijn en over het repertoire dat daarvoor nodig is.

Reuring!Café richt zich op het informeel samenbrengen van ambtenaren, betrokken burgers, mensen uit het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Tijdens deze editie pakken we uit met een mooie entourage en een goede borrel. Ook ditmaal verzorgt de huisband van het Ministerie van Algemene Zaken, de ‘Wizards of AZ’, de muziek. Mark Frequin, bestuurslid van de VOM, is onze debatleider. Jan Hendrik Dronkers, secretaris-generaal van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, is host van de avond. 

De bankgasten van de avond zijn:

  • Frits van Bruggen (voorzitter van de RAI Vereniging)
  • Lot van Hooijdonk (wethouder gemeente Utrecht)
  • Leentje Volker (hoogleraar Integrated Project Delivery, Universiteit Twente)
  • Rob van Wingerden (Interim CEO Strukton, daarvoor CEO BAM)

Datum: 27-02-2024 | Locatie: De Glazen Zaal, Den Haag | Tijd: Inloop vanaf 16:30 uur, start 17:00 uur, einde debat 18:30 uur, sluiting zaal 19:30

Verslag Reuring!Café #116 | Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem | 30 januari

Verslag Reuring!Café #116 | Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem | 30 januari

Op 30 januari was het weer tijd voor het eerste Reuring!Café van het jaar 2024, de 116e editie in totaal. Dit café was in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met als thema “Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem”. De avond werd afgetrapt door de huisband Wizards of AZ. Mark Frequin was de debatleider van de avond.

Op deze pagina kunt u de uitzending terugkijken en de samenvatting lezen

Arre Zuurmond, Regeringscommissaris Informatiehuishouding, was de host deze avond. Hij wilde starten aan zijn taak als regeringscommissaris, mits er voldaan werd aan drie voorwaarden. Hij wilde dat de informatie ging stromen, men moest veel breder gaan kijken. Ook wilde hij dat zijn taak breder ging dan alleen de informatiehuishouding binnen de kerndepartementen op orde brengen. Het gaat immers mis in de uitvoering met gegevenshuishouding. Als laatste wilde Arre dat het bureaucratisch allemaal op orde gebracht werd. Je hebt volgens Arre een ander soort overheid nodig qua structuur en cultuur. Je moet ook over deze transformatie praten.

Er moet dus beter gestuurd worden op informatiehuishouding en je moet dit gemeenschappelijk regelen en niet per departement. Als je uiteindelijk kijkt naar Arre’s eindoordeel, concludeert hij dat hij niet de goede opdracht gehad heeft. Het is namelijk een organisatievraagstuk en het ligt niet per se aan digitalisering. Je hebt hiervoor een andere “responsieve” overheid nodig. In deze overheid moet de uitvoerder centraal staan.

De eerste gast van de avond was Nathalie van Berkel, lid raad van Bestuur UWV en voorzitter Manifestgroep. Zij stelt dat ze de term ‘uitvoeringsorganisatie’ niet zo passend vindt. Het moet volgens haar gaan over ‘publieke dienstverlening’. Ook stelt ze dat heel veel spelende problemen te maken hebben met randzaken. Hierdoor is men binnen de overheid niet in staat om normale taken goed uit te voeren.

De tweede bankgast van de avond was Michiel Scheltema, voormalig regeringscommissaris en geestelijk vader van de Algemene Wet Bestuursrecht. Hij vindt dat zijn wetgevingsoperatie destijds als regeringscommissaris geslaagd is. Hij reageert op de recente brief van de secretaris-generalen. Hierin staat dat mensen één overheid willen ervaren en dat de SG’s zo ook willen werken. Michiel merkt hier echter niet veel van terug in de brief. De burger zou meer toegang tot de overheid moeten krijgen.

De derde gast van de avond was Nathan Ducastel, directeur bij VNG Realisatie. Hij vertelt dat de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) collectieve diensten voor gemeenten realiseert. Er zijn veel verbindingen tussen gemeenten en het Rijk, het landschap is divers geworden. Volgens Nathan lukt het niet om bepaalde vernieuwingen door te voeren omdat je vastloopt in systemen.

De vierde gast van de avond was Eva den Dunnen – Heijblom, directeur-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie bij het ministerie van BZK. Zij sloot later deze avond aan.

 

Nadat alle bankgasten geïntroduceerd waren, begon debatleider Mark Frequin het gesprek.

Moest de burger vroeger ook centraal staan?

Michiel antwoordt dat vroeger vereenvoudiging meer centraal stond dan de burger. Die burger stond minder centraal.

Nathalie wilt nog steeds vereenvoudigen. Voor elk doel moet nu iets specifieks geregeld worden, hierover maakt ze zich zorgen. Je moet een jaar opgeleid worden om de WW uit te voeren, dit is de makkelijkste regeling die het UWV heeft. De praktijk pakt altijd anders uit dan verwacht, dit wordt niet voorzien in het proces. Het leidt altijd tot politieke keuzes.

Nathan vertelt hoe dit gebeurt op gemeenteniveau. Dit jaar is namelijk de omgevingswet van start gegaan. Hier ligt een heel digitaal stelsel onder dat gebruik maakt van informatie van het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen. Het is hoopgevend dat deze wet lijkt te werken. Je moet in zo’n proces volgens Nathan standaarden met elkaar afspreken en veel testen. Als je iteraties toevoegt kan je kijken of het Rijk ermee kan werken en of gemeentes ermee kunnen leven.

Arre reageert ook op de vraag. Hij kan de zin ‘de burger moet centraal staan’ niet meer horen, dit wordt immers al 35 geroepen. De uitvoerder zou volgens Arre centraal moeten staan, die moet zijn werk goed kunnen doen voor de burger.

Nathalie haakt hierop in. Ze is het eens met het feit dat de uitvoerder centraal moet staan. Het gaat nu al mis aan de start: er worden tijdens een formatie politieke afspraken gemaakt. Politici zouden moeten stoppen met zich bemoeien met hoe iets moet gebeuren en alleen moeten zeggen wat er moet gebeuren. Men zou moeten stoppen met geneuzel over beleid en uitvoering: “we moeten samenwerken”. Je kan immers geen beleid voeren als je geen verstand hebt van uitvoeren. Nathalie roept op tot ambtelijk lef, je moet als ambtenaar niet bang zijn om je te laten horen. Vereenvoudigen doe je niet op een grootse manier maar vanuit de praktijk.

Arre is het hier een beetje mee oneens. Als je zou rondvragen bij uitvoerders zouden ze het liefst vragen “Kan die samenleving minder complex?” Het gaat volgens Arre over de manier van organiseren, je hebt met elkaar een fundamenteler gesprek nodig over wat fundamenteel anders moet. Nathalie zegt dat je samen beleid moet doen. Arre reageert hierop dat beleid en uitvoering dichtbij de bestaande overheid blijven. Op een gegeven moment moet je een sprong maken. Nathalie herhaalt wat er in de brief van de publieke dienstverleners staat: “Bemoei je met wat en niet met hoe!”.

Nathan stelt dat heel veel beleid een politieke keuze is. Je moet duidelijk zijn naar politiek dat niet alles kan. ‘Het kunnen’ moet je centraal stellen bij de oplossingen die je kiest. Je moet veel systemen voeden; je hebt menselijke interventie nodig. De gemeente is ook een publieke dienstverlener, de gemeente is net zo gelijkwaardig aan het rijk

Michiel komt weer terug op de eerdere stelling. Hij vindt dat je de burger weer centraal moet zetten. Veel mensen durven niet financiële steun aan te vragen omdat ze bang zijn om fouten te maken. De burger wil dat er niets onverwachts gebeurt. Arre: “De relatie tussen uitvoering en burger moet centraal staan.”. Michiel stelt dat we als burger de overheid als één geheel willen zien. De overheid mag zich dus niet verschuilen achter regelgeving. Als je als overheid niets kan bewijzen, zou je in de tussentijd de burger gelijk moeten geven. Een terugvorderingsbesluit zou volgens Michiel allen genomen worden als er echt bewijs is, je moet als hele overheid optreden. 

Nathalie vindt dat de publieke dienstverlening de verantwoordelijkheid is van iedereen binnen de overheid. Ze vindt het mooi dat het in het publieke debat vaak gaat over meer maatwerk toepassen. Als bestuurder heb je de verantwoordelijkheid om je werknemers het zo makkelijk mogelijk te maken. Je moet je werknemers niet opzadelen met systemen die niet goed werken. Volgens Nathalie moeten we professionals laten doen wat nodig is. Er zit volgens haar een groot verschil tussen maatwerk en uitzonderingen maken. Maatwerk is namelijk gericht op een individuele persoon of onderneming. Een uitzondering komt soms vaak voor, dan moet je het beleid aanpassen.

 

Na de pauze, met muziek van de Wizards of AZ, was het tijd voor vragen uit het publiek

Als we het hebben over transitie, moeten we het dan ook hebben over het herzien van het takenpakket? Bijvoorbeeld de jeugdzorg die door gemeenten gedaan wordt

Volgens Nathan is het eerste wat gedaan moet worden, de bezuinigingen terugdraaien. Daarna gaat hij door op de gestelde vraag. Het idee achter deze takenpakketswijziging was dat je als overheid de burger beter kent. Nathan maakt zich zorgen om de ICT die eronder ligt. Je moet eerst een model goed bekijken voordat je hier keuzes over maakt. Gemeenten willen meer geld hebben terwijl het Rijk zegt dat je het gewoon moet doen met de middelen en geld wat ze nu hebben.

Arre zegt dat uit meer geld niet per se volgt dat het automatisch goed gaat. Bureaucratie werkt alleen goed als er weinig veranderingen zijn. Nathan vervolgt: je moet volgens hem de praktijk ontdekken. Professionals moeten de rust en ruimte krijgen om uit te kunnen voeren.

Nathalie zegt dat we met elkaar terecht een debat hebben over hoe jeugdzorg moet worden opgelost. Waar het echt om gaat, is dat kinderen kopje onder gaan. Er moet ambtelijk lef getoond worden: je moet zeggen dat dit niet werkt. Nathan is het hiermee eens, maar vindt ook ook dat het voor de takenpakketswijziging ook niet goed ging. De maakbaarheid van bepaalde dingen is beperkt. Michiel vindt dat je de samenleving moet mobiliseren en gebruiken. De groep van toeslagenouders heeft terecht aangegeven dat de overheid te weinig luistert. Dan moet je hier ook iets mee doen en luisteren naar een gedupeerde groep mensen.

Ondertussen is Eva Heijblom aangesloten en heeft ze plaatsgenomen op de bank.

Als processen met elkaar verbonden zijn is een transformatie veel makkelijker. Als dit vanzelfsprekend is, waarom gebeurt dit dan niet?

Arre zegt dat een professional geleerd heeft om vanuit een bepaald perspectief te kijken. Ze luisteren alleen maar naar bepaalde dingen. Hun alertheid is afgericht op een bureaucratische structuur. Nathalie vindt dat Arre een karikatuur maakt van professionals, die zijn er juist om de samenleving te helpen. Arre blijft erbij dat hij vindt dat professionals zijn getraind op een bepaalde manier

Eva zegt dat ze al lang naar een opgave toe werken maar het is heel moeilijk. Je zou vanaf het begin een gezamenlijke opgave moeten creëren en uitvoeren, dit is heel ingewikkeld. Je moet breder kijken, je moet het omklappen. De uitvoering is eerst aan zet. Nathan reageert dat je een probleem soms klein moet maken om het op te kunnen pakken. Je moet je kunnen herinneren wat het probleem was, als het lang duurt en heel veel is, ben je het kwijt. Je moet kijken wat er structureel fout gaat, dit moet je oppakken en heel precies te werk gaan.

Zou er niet een minister voor digitale zaken moeten komen? En moeten ministers meer bevoegdheden hebben? Als je iets wilt met je wetgeving, dan moet je wel komen met iets waardoor ministers iets niet kunnen afschuiven op het feit dat ze niet bevoegd zijn.

Arre vindt dat er een comité voor professionals moet komen. Je moet ook naar hen luisteren en niet alleen naar de leidinggevenden. Je zou kunnen werken met een intern klachtenloket. Zo verbeter je ook de informatiestructuur. Eva zegt dat we bezig zijn met ingewikkelde vraagstukken en dat de uitvoering hier heel veel last van heeft. Je zou op dit niveau hierover moeten praten. Arre zegt dat het Netwerk voor Publieke Dienstverleners (NPD) op dit moment handelt vanuit bestaande regelgeving. Ze zouden meer vrijheid moeten krijgen en achteraf pas iets moeten regelen in de wet. Nathalie stelt voor dat je in de wet kan opnemen dat gegevens uitgewisseld mogen worden.

Mensen zijn in hun vrije tijd heel creatief, maar als ambtenaar durven ze niets vanuit hun hart op tafel te leggen. Wat is het belangrijkste wat hier kan veranderen en wat kan dit doorbreken?

Nathalie zegt dat je als professional altijd jezelf als mens moet meenemen. Je moet elke dag in je buik en in je hart doen wat goed is voor de samenleving. Arre wilt graag een overheid met mensen zoals Nathalie. 

 

Tot slot hebben de host en bankgasten een kans tot een laatste woord

Arre roept op dat de informatiehuishouding bijdraagt aan de transitie. Je kan altijd iets terugdraaien, de overheid heeft overal antwoord op. Je moet ruimte maken zodat ambtenaren beter kunnen bijdragen aan de samenleving.

Nathan zegt dat informatievoorziening heel belangrijk is. We hebben de kans om uitwisselbaarheid van gegevens uit te breiden en dit moet ook gedaan worden.

Eva heeft het erover hoe je ergens komt. Dit moet gebeuren langs de lijnen van het reguliere werk. Je hebt hier iedereen uit de zaal nodig. Deze eerste stappen zijn het belangrijkste.

Michiel zegt weinig vertrouwen te hebben in hele grote wetgevingsoperaties over een periode van tien jaar. Er is dan nog steeds geen eenvoudige wetgeving. We moeten volgens Michiel meer denken aan mechanismen en cultuur bij juristen veranderen over wat we belangrijk vinden. We moeten de overtuiging hebben wat we belangrijk vinden door te laten dringen.

Nathalie haakt hierop in en geeft advies: “Maak het klein, maak het praktisch, zeur niet zoveel, maak fouten en wees transparant!”.

 

Het gehele Reuring!Café is hieronder terug te kijken:

Aankondiging Reuring!Café #116 | Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem | 30 januari 2024

Aankondiging Reuring!Café #116 | Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem | 30 januari 2024

De Vereniging voor OverheidsManagement (VOM) kondigt in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 116e editie van Reuring!Café aan:

Niet de ICT maar de organisatie van de overheid is het probleem

Sinds januari 2022 is Arre Zuurmond regeringscommissaris Informatiehuishouding. Hij is aangesteld om de sturing en het toezicht op de verbetering van de overheidsinformatiehuishouding te versterken. Begin 2024 rondt hij zijn analyse af. In dit Reuring-debat zullen wij met hem en de bankgasten in gesprek gaan over de hoofdlijn van zijn voorlopige bevinding: dat het probleem niet zit in de informatiehuishouding maar in de wijze waarop de overheid is georganiseerd. De legalistische, bureaucratische en verkokerde wijze waarop de Rijksoverheid is georganiseerd staat een logische en verstandige aanpak van overheidsinformatie flink in de weg. Het heeft geen zin om aan ict-knoppen te draaien als de overheid is georganiseerd in silo’s die juist niet denken en werken vanuit samenhang en gemeenschappelijkheid. De sleutel voor de ict-oplossing (bij de overheid) zit in de wijze van organiseren. Niet de informatiehuishouding maar de overheidsorganisatie is het antwoord. De oplossing in informatie zoeken heeft het kenmerk van kijken naar de achterkant van het probleem.

Reuring!Café richt zich op het informeel samenbrengen van ambtenaren, betrokken burgers, mensen uit het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Tijdens deze editie pakken we uit met een mooie entourage en een goede borrel. Ook ditmaal verzorgt de huisband van het Ministerie van Algemene Zaken, de ‘Wizards of AZ’, de muziek. Mark Frequin, bestuurslid van de VOM, is onze debatleider. Arre Zuurmond, regeringscommissaris Informatiehuishouding, is host van de avond.

De bankgasten van de avond zijn:

  • Nathalie van Berkel (lid raad van Bestuur UWV en voorzitter Manifestgroep)
  • Eva den Dunnen – Heijblom (directeur-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie bij het ministerie van BZK)
  • Bert Marseille (hoogleraar bestuurskunde RUG)
  • Nathan Ducastel (directeur bij VNG Realisatie)

De buitengewone gast deze avond is:

  • Michiel Scheltema (eerder regeringscommissaris en geestelijk vader van de Algemene Wet Bestuursrecht)

Datum: 30-01-2024 | Locatie: De Glazen Zaal, Den Haag | Tijd: Inloop vanaf 16:30 uur, start 17:00 uur, einde debat 18:30 uur, sluiting zaal 19:30

Pagina 1 van 3312345...102030...Minst recente »