Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar | Shortlist 2024 bekend!

Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar | Shortlist 2024 bekend!

Den Haag, 18 juli 2024 – De shortlist kandidaten van de Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar 2024 zijn bekend! Uit alle inzendingen zijn zeven overheidsmanagers geselecteerd voor de tweede ronde: de jurygesprekken. “In deze tijd is het zo mooi dat er veel mensen zijn die kiezen voor het algemeen belang . Degenen die daar leiding aan geven, verdienen het om eens goed in het zonnetje gezet te worden. Alle genomineerden doen er daarom toe. Ze zorgen binnen en buiten hun organisatie voor inspiratie. We gaan graag met de shortlist in gesprek over dit thema.” aldus Jetta Klijnsma, juryvoorzitter en commissaris van de Koning in Drenthe. 

Meer dan honderd overheidsmanagers, werkzaam binnen ministeries, provincies, gemeenten, waterschappen, agentschappen en zelfstandige bestuursorganen werden voorgedragen in het kader van het thema van de Verkiezing ‘Inspiratie en Impact’.

De zeven shortlistkandidaten zijn:

  • Aissa Allaui (Directeur directie Maatschappelijke Ontwikkeling, Gemeente Groningen )

  • Mary Fiers (Directeur, Groen Ontwikkelfonds Brabant)

  • Fred Heerink (Directeur en Commandant Brandweer, Veiligheidsregio Drenthe)

  • Eelke de Jong (Gemeentesecretaris, Gemeente Leeuwarden)

  • Bas van Rijsbergen (Directeur Ruimtelijk Economisch Domein, Gemeente Breda)

  • Miriam Twilt – Mendonça (Directeur Detentiecentrum Rotterdam, Dienst Justitiële Inrichtingen)

  • Pim van Vliet (Gemeentesecretaris, Gemeente Leiden)

Lees hier meer over deze kandidaten.

Na het gesprek tussen de ‘shortlisters’ en de jury wordt begin september bekend gemaakt wie de drie finalisten zijn. De finalisten worden vervolgens bezocht op hun werkplek door een afvaardiging van de jury. Uiteindelijk wordt op dinsdag 19 november tijdens de uitreiking in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag één van de finalisten uitgeroepen tot ‘Overheidsmanager van het Jaar 2024’.

Over de Verkiezing

Met de Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar wil de Vereniging voor OverheidsManagement (VOM) een platform bieden aan excellent overheidsmanagement en daarmee kennisdeling binnen de publieke sector bevorderen. De award Overheidsmanager van het Jaar is daarmee dé beloning voor krachtig overheidsmanagement en publiek leiderschap. Om aan zoveel mogelijk verschillende managers een podium te bieden, werken we bovendien elk jaar met een uniek thema. Het thema van deze editie is ‘Inspiratie en Impact’.

Over de jury

Behalve voorzitter Jetta Klijnsma (Commissaris van de Koning provincie Drenthe) bestaat de jury uit: Tanachia Ashikali (Universitair docent Bestuurskunde Universiteit Leiden), Martin Chaigneau (Senior Adviseur Volksgezondheid, gemeente Utrecht), Bram de Klerck (Directeur-Generaal Algemene Bestuursdienst), Tijs van Lieshout (Commandant Brandweer en Directeur Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland) Mariël Middendorp (Secretaris-Algemeen Directeur van het Hoogheemraadschap van Rijnland), Nanette van Schelven (Directeur-Generaal Douane & Overheidsmanager van het Jaar 2022) en Dwight van van de Vijver (TV programmamaker/presentator en strategisch adviseur Reclassering Nederland).

Partners

De Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar is een initiatief van de VOM. De uitreiking van de Overheidsawards wordt mede mogelijk gemaakt door: Binnenlands Bestuur, iBestuur, FUTUR, Interprovinciaal Overleg (IPO), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut (NEN), Netwerk van Publieke Dienstverleners (NPD), PA Consulting, Publiek Denken en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Voor meer informatie over de Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar 2024 ga je naar www.overheidsawards.nl of volg ons op Twitter en LinkedIn.

Verslag VOM jaardiner 2024

Verslag VOM jaardiner 2024

Op 3 juni vond het VOM Jaardiner plaats, dit keer in het sfeervolle restaurant De Utrechter in Utrecht. Het thema van de avond was ‘bestuurlijk lef’. Ongeveer 40 gasten waren aanwezig om in een informele setting te netwerken en inspirerende gesprekken te voeren.

Gerard Bakker, voorzitter van de VOM en inspecteur-generaal bij de NVWA, opende de avond met een korte toespraak over zijn idee van bestuurlijk lef. Hij benadrukte het belang van moedige besluitvorming en het nemen van verantwoorde risico’s.

De gasten genoten van een heerlijk diner aan zes gezellig ingerichte tafels. Tijdens het diner werden er niet alleen smakelijke gerechten geserveerd, maar ook waardevolle inzichten en ervaringen uitgewisseld over het thema bestuurlijk lef. Ook werd er door de gasten nagedacht over mogelijke nominaties voor de Overheidsawards.

De avond werd gekenmerkt door open gesprekken en nieuwe inzichten. De levendige discussies aan tafel zorgden voor een geslaagde en leerzame bijeenkomst. We kijken terug op een gezellige en succesvolle avond en hopen dat de gesprekken en inzichten over bestuurlijk lef een vervolg krijgen binnen de verschillende organisaties van onze gasten.

Verslag Reuring!Café #120 | Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde? | 28 mei 2024

Verslag Reuring!Café #120 | Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde? | 28 mei 2024

Op 28 mei was het weer tijd voor een Reuring!Café, ditmaal de 120e editie. Dit café werd georganiseerd in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken, met als thema “Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde?”. De avond werd afgetrapt door de huisband Wizards of AZ. En zoals gebruikelijk was Mark Frequin de debatleider van de avond.

Op deze pagina kunt u de uitzending terugkijken en de samenvatting lezen

Paul Huijts, secretaris-generaal bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, opende het debat met de vraag: hoe kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde? Hij benadrukte het belang van deze vraag in een tijd waarin geopolitieke verschuivingen plaatsvinden en traditionele verhoudingen niet langer van toepassing lijken te zijn.

De eerste gast van de avond was Haroon Sheikh. Hij is lid van de wetenschappelijke raad voor regeringsbeleid (WRR) en tevens hoogleraar filosofie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. In het kader van de kantelende wereldorde geeft Haroon direct aan dat het belangrijk is dat we niet vast blijven hangen in stereotypes. Zo is de relatie die de EU nu met China heeft niet dezelfde als bijvoorbeeld 20 jaar geleden. Hij wees daarmee op het belang van een brede kijk op de wereld en het vermogen om open te staan voor verschillende perspectieven.

De tweede gast van de avond was Paul ‘t Hart, hoogleraar in Recht, Economie, Bestuur en Organisatie. Paul begon met een korte anekdote over zijn tijd als leraar in Australië. Hier leerden zijn kinderen op de basisschool bij Aardrijkskunde dat Australië in het midden ligt op de wereldkaart. Hiermee onderstreepte Paul hoe belangrijk het is om bewust te zijn van de verschillende perspectieven van landen. Hij sprak verder over het belang van empathie en het vermogen om te kunnen reflecteren op de Nederlandse situatie in een wereld die voortdurend verandert.

De derde gast van de avond was Elanor Boekholt-O’Sullivan, luitenant-generaal bij de koninklijke luchtmacht. Elanor opende het gesprek met haar inzicht over het belang van samenwerking en flexibiliteit binnen de overheid. Ze benadrukte de noodzaak voor een integrale aanpak om effectief te kunnen reageren op de veranderingen in de wereldorde. Ze sprak ook over de bereidheid van de Nederlandse samenleving in het geval van een conflict.

De vierde gast van de avond was Jacqueline Zuidweg, algemeen directeur van Zuidweg & Partners, zij deelde haar perspectief als ondernemer. Ze sprak over het belang van veerkracht en het vermogen om te kunnen omgaan met tegenslagen. Jacqueline benadrukte dat ondernemerschap essentieel is in een tijd waarin de wereld snel verandert.

Nadat alle bankgasten geïntroduceerd waren, begon debatleider Mark Frequin het gesprek.

Mark Frequin bracht naar voren dat landen soms worstelen met democratie en dat Nederland de neiging heeft om te denken dat het de zaken beter weet dan anderen. Hij wees op een soort beoordelende houding die Nederland zichzelf toekent ten opzichte van andere landen, iets wat ook door Haroon Sheikh werd benoemd. Sheikh noemde het Nederlandse fenomeen van het ‘geheven vingertje’ en de zendingsdrang die daarbij komt kijken, vergelijkbaar met de VS. Dit roept de vraag op of er nog ruimte is voor samenwerking in een wereld waar iedereen lijkt te streven naar eigenbelang.

Paul ‘t Hart benadrukte de toename van grote machtscentra en de complexiteit van geopolitieke belangen, waarbij verschillende wereldbeelden met elkaar botsen. Hij merkte op dat Nederland moet erkennen dat zijn dominante verlichtingsideaal nu concurrentie krijgt van andere narratieven, zoals het postkoloniale perspectief. Dit brengt de hypocrisie van het Nederlandse morele superioriteitsgevoel steeds meer aan het licht. 

Elanor Boekholt-O’Sullivan besprak het belang van het schillenmodel voor de krijgsmacht, waarbij beroepsmilitairen, reservisten en de maatschappij als geheel samenwerken. Ze keek hierbij naar voorbeelden uit Scandinavische landen, hoewel ze erkende dat Nederland cultureel anders is en andere uitdagingen kent, vooral met betrekking tot de nabijheid van Rusland.

 Elanor sprak ook over de bereidheid van het Nederlandse volk om zich voor te bereiden op een conflict. Kunnen we met elkaar wennen aan het beeld dat er weer tanks door de straat rijden. Zijn we daar dan trots op? Zijn we bereid het spoor niet te gebruiken als er apparatuur van Defensie getransporteerd moet worden. De dreiging wordt volgens Elanor nog niet voldoende gevoeld bij veel mensen.

Jacqueline Zuidweg sprak over de bewustwording van grote bedrijven, over de veranderingen in de wereld en de uitdagingen die dat met zich meebrengt. Door de stijgende mate van onzekerheid zien we dat bedrijven steeds minder ver in de toekomst willen plannen. We moeten zorgen dat het vestigingsklimaat goed blijft in Europa, de MKB is namelijk een van de belangrijkste drijfveren van de economie.

Het debat ging verder met de bespreking van verschillende onderwerpen, zoals de invloed van China in Nederland, de noodzaak voor Nederland om minder afhankelijk te zijn van grondstoffen voor defensie, en de rol van het MKB als grote verdienste in Nederland. Ook kwamen de moeilijkheden ter sprake die Nederland ondervindt bij het maken van lastige keuzes zonder terug te vallen in achterhaalde denkpatronen.

Mark Frequin benadrukte tot slot dat de boodschap van de avond niet alleen gericht is op de politieke elite, maar op alle Nederlanders. Hij noemde het een wake-up call die verder moet gaan dan alleen de politieke kringen.

 

Aankondiging Reuring!Café #120 | Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde? | 28 Mei 2024

Aankondiging Reuring!Café #120 | Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde? | 28 Mei 2024

De Vereniging voor OverheidsManagement (VOM) kondigt in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken de 120de editie van Reuring!Café aan:

Kan de overheid omgaan met een kantelende wereldorde?

De wereld is op verschillende plekken aan het kantelen. Was het tot niet lang geleden vanzelfsprekend dat Fukuyama kon stellen dat we aan het eind van onze geschiedenis waren gekomen, met liberale democratie als finale bestuursvorm? Nu zien wij echter dat sommige landen elders in de wereld het moeilijk hebben met de democratie. Democratische verkiezingen leiden soms tot regeerders die opereren als autocratische leiders. Niet iedereen bekeert zich vanzelfsprekend tot de democratie. Sterker nog, veel landen hebben een andere opvatting over de Staat. Kijken wij niet te veel door onze eigen democratische bril (met een superieure blik) naar andere staatsinrichtingen? En de vrijhandel heeft inmiddels te maken met stevige geopolitiek. Internationale samenwerking is onontbeerlijk, maar eigen belang lijkt voorop te staan. De veiligheidsconfiguratie is aan het wankelen. En ‘nooit meer oorlog’ is alweer achterhaald. Kortom, behoorlijk wat schuivende panelen. We zitten in een perfect storm. Oude paradigma’s zijn grotendeels niet meer bruikbaar. 

Als overheid zijn wij nooit goed in het omgaan met deze fundamentele veranderingen. Dat past niet bij een bureaucratie die juist gebaat is bij rust en orde. Een bureaucratie is log en slecht wendbaar. Terwijl er juist nu wel de vraag is naar een nieuwe koers. Wij zijn ‘korte termijn makelaars’. Lange baan schaatsen gaat ons slecht af. Maar het is niet alleen meer koers voor de lange termijn, we moeten tegelijk ook wendbaar kunnen zijn. Zeker als er sprake is van een crisis. Dat heeft de inval in Oekraïne wel duidelijk gemaakt. Koersvast zijn en tegelijk wendbaarheid hebben. Hoe om te gaan met enerzijds de zekerheid dat oude concepten niet meer werken en met anderzijds de onzekerheid van wat het gaat of moet worden? Kan de overheid dat wel? En hoe houden we hierin verbinding met de samenleving?

Reuring!Café richt zich op het informeel samenbrengen van ambtenaren, betrokken burgers, mensen uit het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Tijdens deze editie pakken we uit met een mooie entourage, een goede borrel en aansluitend een heerlijke Indische rijsttafel. Ook ditmaal verzorgt de huisband van het Ministerie van Algemene Zaken, de ‘Wizards of AZ’ de muziek. Mark Frequin, bestuurslid van de VOM, is onze debatleider. Host is Paul Huijts, Secretaris-Generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De bankgasten van dit Reuring!Café zijn:

  • Haroon Sheikh, Senior onderzoeker Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies, Vrije Universiteit Amsterdam
  • Paul ´t Hart, Hoogleraar Bestuurskunde, Universiteit Utrecht en Lid van de WRR
  • Elanor Boekholt-O’Sullivan, Luitenant-Generaal bij de Koninklijke Luchtmacht en plaatsvervangend Directeur-Generaal van het Directoraat Generaal Beleid, Ministerie van Defensie
  • Jacqueline Zuidweg, Oprichter en directeur van Zuidweg & Partners, ondersteunt en adviseert MKB bedrijven over schuldhulpverlening en schuldsanering

Meld je nu aan! 

Datum: 28-05-2024 | Locatie: De Glazen Zaal, Den Haag | Tijd: Inloop vanaf 16.30 uur, start 17.00 uur | Indische rijsttafel na afloop!

Verslag | Leiderschapsconferentie Baanbrekend Besturen met Nanette van Schelven

Verslag | Leiderschapsconferentie Baanbrekend Besturen met Nanette van Schelven

Op 18 april vond de Leiderschapsconferentie plaats op de Maasvlakte in Rotterdam met als thema ‘Baanbrekend Besturen met Nanette van Schelven’.

“Ik heb er niet bewust voor gekozen, maar ik ben er wel bewust gebleven,” zo sprak Nanette van Schelven over haar loopbaan bij de overheid. Omgeven door trainingsvoertuigen in een fel verlichte hangar op het winderige puntje van de Rotterdamse Maasvlakte, luisterden de rond de 60 deelnemers van de Leiderschapsconferentie 2024 aandachtig naar Nanette’s openingsinterview met de VOM projectmanager Manon van de Woestijne.

Nanette, Overheidsmanager van het Jaar 2022, besprak onder meer haar twee hoofdwaardes als DG van de Douane Rotterdam: moed en compassie. “Ik spring in het diepe en denk dat ik kan zwemmen,” deelde ze met de aanwezigen. Naast moed moet ook compassie je houding drijven, zeker als leidinggevende. Het “snappen hoe een ander kan denken” ontbreekt nog weleens op de ambtelijke werkvloer en is daarom des te belangrijker.

Tegelijkertijd maakt de DG zich zorgen over de druk waaronder ambtenaren momenteel verkeren. De generatie van nu verwacht andere dingen van leiders dan vroeger en een uitnodiging voor tegenspraak betekent niet altijd ook een waardering voor tegenspraak. Hoe kan er dan baanbrekend worden bestuurd? Nanette: “Mijn taak als DG is om goed te prioriteren. Iedereen wil meer van [de douane] dan dat wij aankunnen. Onze taak als leidinggevenden is om terug te duwen en te zeggen ‘Dit kan wel en dit kan niet’—en daarin niet verrassen.” En dit alles, natuurlijk, met moed en compassie als leidraad.

Na de opening was het tijd voor de deelsessies. De deelnemers werden gedurende twee rondes verdeeld over drie verschillende sessies: Ben jij wie je bent?, Jong Leiderschap en een Kennismaking met de douane.

Workshop: Ben jij wie je bent? (Ulas Yetis & Kelly Raynor)

De workshop ‘Ben jij wie je bent?’ werd gegeven door Ulas Yetis en Kelly Raynor van de Douane Nederland. Nadat de aanwezigen waren verdeeld in kleine groepjes, kregen zij de opdracht om drie vragen voor zichzelf te beantwoorden: Welke onderdelen van jouw identiteit—denk aan gender, leeftijd, sociaaleconomische status, opleidingsniveau, seksualiteit, etc.—zijn belangrijk voor jou? Welke onderdelen zijn belangrijk in jouw werk? En, hoe beïnvloedt jouw identiteit je werk: schuurt het soms of draagt het bij aan de werkcultuur? Hierna volgde een erg diepgaande bespreking van iedereens antwoorden binnen de kleine groepjes. Geroezemoes en gelach weerklonken door het kleine zaaltje. In de nabespreking werd al snel duidelijk dat het eigenlijk heel fijn was om elkaar op zo’n directe manier te leren kennen. Eén deelnemer stelde bijvoorbeeld dat aannames maken over iemand heel normaal is. Zo gebruikte ze het voorbeeld van het plaatje dat ze van tevoren had geschetst over de witte, mannelijke douanier tegenover haar. Na hun gesprek over identiteit bleken ze toch best veel gemeen te hebben qua levenservaringen. De conclusie van de workshop: het is gebruikelijk om een label te plakken op mensen die je niet kent, maar wees baanbrekend en leer over de belevingswereld van een ander door hier actief voor open te staan.

Workshop: Jong Leiderschap (Mitchell Hendriks & Demi van Leeuwen)

De workshop ‘Jong Leiderschap’ werd gegeven door Mitchell Hendriks van FUTUR en Demi van Leeuwen van de DJI (Dienst Justitiële Inrichting). Na een korte voorstelronde met de gasten werd de inhoud van de workshop in drie vragen samengevat: Wat is leiderschap vanuit jezelf? Wat ervaar je binnen jouw eigen organisatie? En wat mis je bij de leidinggevende die jou aanstuurt? Deze drie vragen werden vervolgens in twee kleine groepjes, onder leiding van Mitchell en Demi, met de aanwezigen besproken. Al gauw kwamen de gesprekken op gang waarin een aantal thema’s vaker de revue passeerden. Zo werd bijvoorbeeld genoemd dat de scheiding tussen werk en privé tegenwoordig minder scherp is afgebakend, wat betekent dat de leiders van de toekomst hun werknemers de ruimte moeten geven om zichzelf te kunnen zijn op de werkvloer. Ook werd er gesproken over de verschillen in werkcultuur tussen oudere en jongere generaties, dat bleek voor veel aanwezigen soms nog lastig. De  oplossing zit in dit geval waarschijnlijk toch in de communicatie en het respect hebben voor elkaar. Er is geen goed of fout, iedereen werkt immers op zijn of haar eigen manier.

Workshop: kennismaking met de Douane (Roxanne Udink)

De laatste workshop bestond uit een rondleiding bij de Douane locatie op de Maasvlakte. Tijdens deze rondleiding werd er het een en ander uitgelegd over de verschillende opleidingen die er zijn bij de Douane, er staat op dit terrein immers een groot trainingscentrum. Er werd bijvoorbeeld verteld hoe mensen hier getraind worden om mensen in het havengebied staande te houden voor een controle. Er volgde ook een uitgebreide uitleg over de werkzaamheden van de Douane in het algemeen, maar vooral ook in het omliggende havengebied. Zo vertelde Roxanne dat de Douane, die natuurlijk veel wordt geassocieerd met de bestrijding van drugshandel, zich ook veel bezighoudt als fiscale dienst door het innen van accijnzen. Op deze manier is de Douane verantwoordelijk voor het innen van miljarden euro’s voor de Nederlandse staat. Tijdens de rondleiding was ook een scanner van binnen te zien, die op vele andere locaties in het havengebied ook staat. Zo is alles bij de Douane gericht op efficiëntie, logistiek, en het snel kunnen handelen op basis van data en informatie. Als laatste werd ook duidelijk dat de douaniers een hechte familie vormen, die, ondanks hun intensieve takenpakket, hart voor elkaar en hun werk blijven houden.

Afronding 

Ter afsluiting van de leiderschapsconferentie kwamen we weer bijeen om de ervaringen en gesprekken uit de workshops met elkaar te delen. Uit dat gesprek volgde een aantal ideeën die men mee naar huis nam, zoals:

  • Werk vanuit de bedoeling, wees een leider door zelf initiatief te tonen (voorbeeld Danielle Arts, jonge ambtenaar van het jaar 2024).
  • Toon empathie voor elkaar, zeker als het gaat om samenwerken met mensen van een andere generatie. Labels plakken is normaal, maar ben je ervan bewust dat dit vaak niet de hele realiteit weerspiegelt.
  • Wees jezelf op je werk en reflecteer op je eigen ontwikkeling.
  • Neem als leider verantwoordelijkheid, voor de oplossing maar ook voor het probleem. Niets is zo demotiverend als een leider die geen verantwoordelijkheid neemt. Echter, een leider die dat wel doet, inspireert zijn of haar werknemers om ook leiding te geven.

De intensieve, leerzame en bovenal motiverende dag werd afgesloten met een gezellige netwerkborrel.

Verslag Reuring!Café #119 | Het belang van Europa, Het belang van EP-Verkiezingen | 16 april 2024

Verslag Reuring!Café #119 | Het belang van Europa, Het belang van EP-Verkiezingen | 16 april 2024

Op 16 april was het weer tijd voor een Reuring!Café, ditmaal de 119e editie. Dit café werd georganiseerd in samenwerking met het Europese Parlement en de Europese Commissie, met als thema “Het belang van Europa, het belang van EP-verkiezingen”. De avond werd afgetrapt door de huisband Wizards of AZ. En zoals gebruikelijk was Mark Frequin de debatleider van de avond.

Op deze pagina kunt u de uitzending terugkijken en de samenvatting lezen

Klasja van de Ridder, vertegenwoordiger van de Europese Commissie in Nederland, introduceerde het thema van de avond namelijk ‘Europa’. Dit deed ze door drie grensoverschrijdende vraagstukken te benoemen: klimaat, internationale veiligheid en immigratiebeleid. Europa is volgens Klasja belangrijk, precies omdat deze onderwerpen niet individueel getackeld kunnen worden. Daarom is het belangrijk dat er op 6 juni zo veel mogelijk mensen in Nederland gaan stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen. “Ik ga vandaag met een goed gevoel naar huis als ik iemand heb overtuigd om te gaan stemmen, ook hoop ik dat mensen iets leren van ons gevarieerde en deskundig panel”.

De eerste gast van de avond was Bert van Slooten (Hoofdredacteur Brusselse Nieuwe). Volgens Bert onderschatten mensen in Europa structureel hoeveel wetgeving er via de Europese Unie geregeld wordt. Zijn missie is om mensen op de hoogte te stellen van de activiteiten in Brussel. “Als mensen beter weten wat er op hen afkomt vanuit Brussel, zijn ze ook beter in staat om een volledige stem uit te brengen”. Naast zijn werk als hoofdredacteur schrijft Bert ook boeken over de Europese Unie, zoals bijvoorbeeld ‘Het Brusselse moeras: Achter de schermen van de macht in Europa’. 

De tweede gast van de avond was Mendeltje van Keulen (Onderzoeker en Lector aan de Haagse Hogeschool). Bij haar onderzoek houdt Mendeltje zich vooral bezig met ‘the changing role of Europe’. Hiermee adviseert ze zowel beleid als uitvoeringsorganisaties over de Europese wet- en regelgeving. Ze maakt zich zorgen over het feitelijk kennistekort onder de stemgerechtigde bevolking. “Als experiment vraag ik weleens aan mensen of ze een Nederlandse europarlementariër kunnen noemen, vaak blijft het dan muisstil”. En toch zitten die mensen op hun post om onze collectieve belangen te behartigen. Dat is voor mij écht een puzzel. 

De derde gast van de avond was Winand Quaedvlieg (verantwoordelijk voor de algehele EU-lobby van VNO-NCW). Zijn functie is eigenlijk om de Europese wet en regelgeving op een dusdanige manier te beïnvloeden zodat het de belangen van het bedrijfsleven en daarmee dus ook de algemene economie behartigt.Tegelijkertijd probeert Winand in Nederland duidelijk te maken hoe ontzettend belangrijk Brussel eigenlijk is. Vaak hangt er een negatieve sfeer rond de business van lobbyen, maar volgens Winand is het wel degelijk belangrijk dat er zo veel mogelijk verschillende belangen worden behartigd. Volgens hem  maakt lobbyen om die reden gewoon deel uit van de democratische Europese besluitvorming. Bovendien zitten er niet alleen lobbyisten in Brussel, maar ook ambtenaren, vakbonden, NGO’s enzovoorts. Deze partijen zijn het niet altijd eens met elkaar, maar er komt wel altijd een gewogen besluit tot stand. 

De vierde gast van de avond was Sonja Hibbert (directeur bij het kenniscentrum Europa Decentraal). “Onze stichting wordt gefinancierd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de drie koepelorganisaties: Interprovinciaal Overleg, Vereniging van Gemeenten, en de Unie van Waterschappen.” Kenniscentrum Europa Decentraal houdt zich voornamelijk bezig met het vereenvoudigen van de taal van al bestaande Europese wet- en regelgeving.  

Nadat alle bankgasten geïntroduceerd waren, begon debatleider Mark Frequin het gesprek.

Wat is er eigenlijk veranderd in Europa ten opzichte van tien of twintig jaar geleden?

Mendeltje antwoordde dat de unie qua beleidsterreinen en impact echt een exponentiële groei heeft doorgemaakt. In de afgelopen jaren hebben we ook veel verschillende noodtoestanden gehad, waarin de unie ook een steeds grotere rol heeft gespeeld, vooral als het gaat om grensoverschrijdende problemen.  

Bert gaf aan dat verandering in de Europese Unie vaak reactief is, dus als oplossing voor een probleem. Neem bijvoorbeeld de corona crisis, eigenlijk is de gezondheid van burgers een nationale verantwoordelijkheid. Maar toch in tijden van crisis wordt ervan de EU verwacht dat het als supranationale entiteit actie onderneemt.

Volgens Winand heb je inderdaad enerzijds de druk om tot een oplossing van een specifiek probleem te komen. Maar er zijn ook langdurige processen die constant spelen, zoals bijvoorbeeld de concurrentiepositie van de EU ten opzichte van China en de VS.

Sonja gaf aan dat het belangrijk is dat de informatievoorziening van de EU, Nederlands breed goed verspreid moet worden. Vaak weten mensen buiten de Brusselse bubbel gewoon simpelweg te weinig over het functioneren van de EU.

Hoe doet Nederland het in de Europese Unie?

Bert constateerde dat we sinds het vertrek van Engeland uit de EU, onszelf een meer actieve rol hebben aangeschreven. Wij zoeken nu zelf op een actieve manier toenadering met meer verschillende landen (Nederland heeft bijvoorbeeld recent een position-paper geschreven in samenwerking met Spanje). Verder vertelt Bert dat Nederland vrij veel invloed heeft in Brussel omdat wij een van de langstzittende premiers hadden. Bovendien, hebben wij ook een zeer capabele permanente vertegenwoordiging in Brussel.

Mendeltje merkte ook op dat Nederland het goed doet in de Europese Unie. Dat komt volgens haar vooral doordat wij als klein landje toch relatief veel kennis en expertise binnenbrengen. Soms schuurt het nationale belang nog wel met het internationale belang, zo hebben we bijvoorbeeld nationaal tegen de natuurherstel wet gestemd, terwijl wij hier eerder op Europees niveau eigenlijk wel mee hebben ingestemd. Zulke situaties, waarin het nationale systeem eigenlijk schuurt met het Europese, blijven ingewikkeld. De Europese Unie is nou eenmaal een uniek systeem en er is helaas geen handleiding. 

Winand gaf aan dat Nederland sinds 2005 eigenlijk heeft gehandeld om Europa zo min mogelijk bevoegdheden te geven. De strategie daarmee was om zo veel mogelijk soevereiniteit te behouden. Dit is in de laatste jaren veranderd, omdat we zoveel te maken hebben gehad met grensoverstijgende vraagstukken. Nederland kijkt nu veel meer wat de mogelijkheden zijn in de EU. Bovendien, zijn we op bepaalde beleidsterreinen gewoon genoodzaakt om samen te werken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan veiligheid of onze internationale handelspositie, waarin we toegang tot de Europese markt als onderhandelingsmiddel kunnen gebruiken.

Na de pauze, met muziek van de Wizards of AZ, was het tijd voor vragen uit het publiek.

Hoe verhoudt ons nationale politieke speelveld zich tot het Europese speelveld?

Bert antwoordde, dat er een aantal genootschappen zijn tussen de partijen. De Europese christendemocraten, zijn een samenstelling van de BBB, ChristenUnie, NSC en het CDA. Vervolgens zijn de Europese liberalen een samenwerking tussen D66 en de VVD. GroenLinks-PVDA splitst in tweeën op het internationaal toneel, namelijk enerzijds de Europese groene partij en anderzijds de Europese arbeiderspartij. De PVV sluit zich verder aan bij het rechtse blok dat zich voornamelijk hard maakt voor nationale soevereiniteit en  identiteit. Volgens Bert staat er deze verkiezingen een hoop op het spel. Blijft Europa eigenlijk wel regeerbaar als er zulke grote verschillen tussen de partijen zitten?

Wat is de strategie van Europa voor de toekomst, ten opzichte van China en de VS?

Winand antwoordde dat elk blok eigenlijk een andere strategie hanteert. In Europa hebben wij zeer veel wetgeving om bepaalde transities te faciliteren (denk bijvoorbeeld aan duurzaamheid en digitalisering). Op dit gebied is Europa pionier, China en de VS kijken toe welke regels en wetgeving nuttig en effectief zijn en nemen dat over. Het ontwikkelen van zulk soort regelgeving gaat echter met vallen en opstaan, Europa is dus over het algemeen iets langzamer en voorzichtiger als het gaat om het toepassen van nieuwe innovaties. In China wordt alles door de staat georganiseerd en is de slagkracht om dingen te regelen zeer hoog. En in de VS worden er zo min mogelijk belastende regels voor bedrijven vastgesteld zodat zij vrij staan om te innoveren.

Tot slot hebben de host en bankgasten een kans tot een laatste woord.

Klasja van de Ridder concludeerde dat het hebben van een debat in aanloop naar de verkiezingen een goed idee is geweest. “Het zorgt ervoor dat meer mensen op een bewuste manier naar de stembus gaan”. Deze avond heeft ook meer duidelijkheid geschept over de verhouding van de nationale en Europese politiek.

Sonja benadrukte nog een keer de noodzaak om bubbels te doorbreken. Praat met mensen om je heen over de verkiezingen. Door vragen te stellen kom je toch vaak tot nieuwe inzichten.

Winand gaf nog een keer aan dat wat er in Europa speelt ongelofelijk belangrijk is en ook heel concreet. Tegelijkertijd is het ook beïnvloedbaar door te gaan stemmen. 

Mendeltje eindigde door middel van een tip: “Gebruik een stemwijzer, er zijn namelijk zoveel dilemma’s om over na te denken en dit hulpmiddel helpt je toch om daar meer bij stil te staan”.

Bert sloot hier goed op aan omdat zijn organisatie aan een stemwijzer werkt, namelijk checkjestem.nl.

 

Pagina 1 van 3312345...102030...Minst recente »